Hoe maak je een onderwerp als luchtkwaliteit relevant voor een breed publiek? Door mensen zelf te laten ontdekken, vragen te laten stellen en in gesprek te gaan over hun eigen leefomgeving. Op zaterdag 3 oktober deden we dit tijdens het C the Future festival in Haarlem.
Van melkpak tot fijnstofmeter
Kinderen knutselden van een melkpak hun eigen fijnstofmeter. Hiermee konden ze de fijnstof op verschillende plekken in hun buurt meten. Kinderen stelden verrassende vragen over de herkomst van luchtvervuiling en bedachten enthousiast plekken waar ze metingen zouden willen uitvoeren.
“Vieze lucht.. hmm.. komt dat van de vieze blaadjes in de tuin?”
“We meten in de tuin, daar staat opa vaak te roken!”
“Onderweg naar school komen we langs een drukke weg, daar is het denk ik niet zo schoon”
Wat begon als een creatieve activiteit, groeide al snel uit tot gesprekken over luchtkwaliteit, gezondheid en wat je zelf kunt doen om voor schonere lucht te zorgen.
“Er moeten alleen nog maar elektrische auto’s rijden!”
Wil je ook aan de slag met het knutselen van een fijnstofmeter? De instructies van de fijnstofmeter (en andere meters!) vind je op de website van het Smart kids lab.
Memory met een extra laag
Er was nog meer te doen! Trainees van de provincie Noord-Holland hebben het afgelopen jaar een educatief Hollandse Luchten memoryspel gemaakt. Hierbij zoek je de plaatjes bij elkaar en leer je tegelijkertijd over welke bronnen goed en slecht zijn voor de luchtkwaliteit. Ook dit leidde tot veel gesprekken over verrassende bronnen:
“Huh, een vulkaan!?”
“Komt zand uit de Sahara echt helemaal hier terecht?!”
Volwassenen zijn ook nieuwsgierig
Ook volwassenen bleken vaak meer te willen weten over de luchtkwaliteit in hun eigen buurt. Voor velen was het een eerste kennismaking met de data en inzichten die binnen Hollandse Luchten worden verzameld. Er was dan ook veel interesse voor de kaart met meetresultaten.
De weetjeshoek zette aan tot nadenken. Met brandnetels, pakjes sigaretten en een ventilator lieten we zien wat het effect van slechte luchtkwaliteit is op plantensoorten en onze gezondheid én dat de windrichting een grote invloed heeft.
Het festival bood een mooie gelegenheid om bezoekers kennis te laten maken met de meetgroepen van Hollandse Luchten. Verschillende geïnteresseerden informeerden naar de mogelijkheden om deel te nemen en bij te dragen aan meer inzicht in de luchtkwaliteit in hun eigen omgeving.
Een waardevolle dag
Tijdens C the Future hebben we veel mensen gesproken over luchtkwaliteit en burgerwetenschap. Waaronder ook mensen die nog weinig bekend waren met burgerwetenschap en luchtkwaliteit. Door met elkaar in gesprek te gaan, en activiteiten met de kinderen te doen, wordt een abstract onderwerp als luchtkwaliteit ineens concreet en persoonlijk.
Daarnaast geven deze ontmoetingen inzicht in de vragen en zorgen die leven onder inwoners. Wat willen mensen weten over de lucht in hun omgeving? Welke informatie missen ze? En wat motiveert hen om zelf metingen te doen? Die gesprekken helpen ons om met Hollandse Luchten aan te sluiten bij wat er leeft in de regio.
Precies die verbinding vormt de basis van burgerwetenschap: samen kennis verzamelen, delen en gebruiken om onze leefomgeving beter te begrijpen.
