In Hollandse Luchten meten we de luchtkwaliteit op verschillende manieren. Het doel van de metingen is het ophalen van nieuwe inzichten, het onderbouwen van zorgen richting beleid, het evalueren van maatregelen en het volgen van veranderingen over tijd.
De bewoners meten al langere tijd fijnstof (PM2.5) met behulp van sensoren aan huis. Deze meten iedere 5 minuten, waardoor je inzicht krijgt in de pieken. Voor stikstofdioxide maken we gebruik van Palmesbuisjes. Deze zijn in beheer van de GGD Amsterdam en geven de gemiddelde concentratie per vier weken. Deze metingen maken het mogelijk om verschillende locaties te vergelijken en langdurige veranderingen te volgen. Stikstofdioxide is vooral afkomstig van verkeer, scheepvaart en industrie. De Palmesbuisjes hangen in de openbare ruimte, vaak aan een lantaarnpaal. Neem een kijkje op de kaart wat de precieze locaties zijn.
In het algemeen moet een Palmesbuisje ergens minimaal een jaar staan wil je inzichten uit de metingen halen. Dan is elk seizoen langsgekomen. Maar het verschilt per meetvraag welke periode precies gewenst is. Hoe kom je eigenlijk tot een goede meetvraag voor het doen van onderzoek naar stikstofdioxide? En hoe bepaal je een meetlocatie? Volg dit 7-stappen plan en ga aan de slag!
Stap 1: Wat is de vraag?
Formuleer in één zin wat je wilt onderzoeken. Bijvoorbeeld:
- “Ik wil weten of een nieuwe weg invloed heeft op de luchtkwaliteit in mijn buurt”
- “Ik wil weten of bewoners in een bepaalde wijk meer blootgesteld worden aan stikstofdioxide dan in een andere wijk”
Stap 2: Waarom is de vraag belangrijk?
Waarom wil je dit onderzoek doen? Bijvoorbeeld:
- Er zijn klachten van bewoners
- Er is een nieuwe verkeerssituatie
Bedenk ook wat je uiteindelijk wilt bereiken met de resultaten. Geven deze alleen meer inzicht of zouden deze tot veranderingen moeten leiden bij bijvoorbeeld de gemeente?
Stap 3: Is de vraag geschikt voor metingen met Palmesbuisjes?
Controleer of de meetvraag past bij de meetmethode. Met Palmesbuisjes meet je een gemiddelde per vier weken. Dat betekent dat je geen pieken van bijvoorbeeld een file kunt herkennen. Wel kun je bijvoorbeeld een drukke locatie met een minder drukke locatie vergelijken.
Stap 4: Op welke locaties moet er gemeten worden?
Bepaal welke meetlocaties nodig zijn om je vraag te beantwoorden. Vaak heb je meerdere locaties nodig, bijvoorbeeld om een vergelijking te maken tussen een drukke weg en een woonwijk. Gebruik de kaart van Hollandse Luchten om te zien waar al meetpunten aanwezig zijn. Het is handig als je bestaande locaties kunt gebruiken.
Let op: we doen vaak metingen omdat we willen weten waar luchtverontreiniging effect heeft op onze gezondheid. Meten op een industrieterrein kan interessant zijn vanuit ecologisch perspectief, maar hier wonen geen mensen. Beter is dan bijvoorbeeld een meetpunt in een woonwijk naast het industrieterrein.
Stap 5: Welke periode moet er gemeten worden?
Bepaal welke periode het Palmesbuisje moet meten om waardevolle inzichten uit de metingen te kunnen halen. Ben je bijvoorbeeld benieuwd naar de impact van een verandering, zoals een wegverbreding? Dan heb je zowel een voor- als nameting nodig. Zo kun je de periodes met elkaar vergelijken. Daarom is het belangrijk om op tijd met meten aan de slag te gaan.
Stap 6: Bedenk van tevoren wat de verwachting is
Bedenk vooraf welke verschillen je verwacht. Dit helpt je om gericht onderzoek te doen. Bijvoorbeeld:
- Ik verwacht dat langs een drukke weg hogere concentraties worden gemeten dan in een rustige woonwijk
- Ik verwacht dat de nieuwe verkeerssituatie leidt tot lagere concentraties stikstofdioxide
Stap 7: Aan de slag!
Als je bovenstaande stappen helder hebt beschreven en je verwacht dat de resultaten nieuwe informatie kunnen opleveren, ben je klaar om te meten!Bespreek in je meetgroep en met de Hollandse Held hoe jullie hiermee aan de slag gaan. Het plaatsen van nieuwe buisjes of het verplaatsen van bestaande buisjes gebeurt meestal eens per jaar in de herfst door GGD Amsterdam, dus het kan zijn dat je even geduld moet hebben.
Blijf op de hoogte
Tijdens de eindejaarsbijeenkomsten van de meetgroepen bespreken we de uitkomsten van de huidige stikstofdioxide-metingen van het afgelopen jaar. Daarnaast evalueert de meetgroep de meetvragen en locaties. Zijn er meetvragen beantwoord? Dan kunnen Palmesbuisjes mogelijk op nieuwe locaties ingezet worden. Meld je aan voor de nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van de bijeenkomsten.
